Nieuws juli 2009
DE EVOLUTIE DRAAIT DOOR
C. Meijer B.V. heeft dit jaar het universiteitsmuseum van Utrecht gesponsord met haar tentoonstelling DE EVOLUTIE DRAAIT DOOR. U kunt in dit schrijven lezen wat deze tentoonstelling inhoud.
2009 is internationaal uitgeroepen tot het Darwinjaar. In dit jaar valt Charles Darwins 200e verjaardag en is het 150 jaar geleden dat hij The origin of species publiceerde. In het kader van het Darwinjaar is gedurende 2009 de tentoonstelling De evolutie draait door te zien. De evolutie gaat immers altijd en overal door, als een voortdurend draaiende motor.
Darwin en evolutie
In december 1831 mocht hij als onderzoeker en vooral gezelschap voor kapitein FitzRoy mee met het schip “de Beagle”, dat een wereldreis zou gaan maken langs Afrika, Zuid-Amerika, Australië en Azië. In oktober 1836 kwam de Beagle weer in Engeland aan. Het onderzoek dat hij tijdens de reis deed, met name zijn waarnemingen in Zuid-Amerika en de Galapagos-eilanden, leidde uiteindelijk tot de de publicatie op 22 november 1859 van zijn beroemde boek: On The Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life (‘Over de oorsprong van soorten door middel van natuurlijke selectie, of het behoud van begunstigde rassen in de strijd om het bestaan’), later bekend onder de verkorte titel The origin of species.
De evolutie draait door
De evolutie draait al onophoudelijk meer dan 2 miljard jaar door. Niet alleen in het regenwoud of de oceaan, maar ook in ieders achtertuin, bij onze voedselvoorziening en ziektebestrijding speelt evolutie een rol. Bij ziektes zoals aids staat de mens zelf midden in het evolutionaire proces. Aan de hand van vier voorbeelden kan de bezoeker zien en ervaren welke rol evolutie in onze directe omgeving speelt.
Aardappels
Onze consumptieaardappelrassen zijn nog steeds vatbaar voor vele ziektes. Ze zijn gekweekt met het oog op bijvoorbeeld smaak of kookeigenschappen en dit is vaak moeilijk te combineren met ziekteresistentie. Ze missen de genetische informatie om ziektes te kunnen uitschakelen. Omdat de aardappelen van een specifiek ras allemaal klonen zijn, zijn deze genetisch identieke planten dus allemaal even kwetsbaar. Men spreekt dan van een monocultuur. Vanuit evolutionair oogpunt zijn consumptieaardappels door het gebrek aan genetische variatie zeer zwak. Met name de aardappelziekte, Phytophthora infestans, vormt een groot probleem. De meeste rassen hebben geen weerstand tegen deze ziekte, die complete oogsten kan verwoesten, indien deze niet beschermd zijn door chemische middelen. Wilde aardappelsoorten uit Zuid-Amerika hebben een grote genetische variatie en zijn veel resistenter tegen ziektes. Deze hebben dan ook een door evolutie ontwikkelde weerstand tegen Phytophthora. Wetenschappers en aardappelveredelaars zijn voortdurend bezig minder kwetsbare rassen te ontwikkelen. Ze helpen de evolutie een handje door gericht eigenschappen uit wilde aardappels in de consumptierassen in te bouwen. Zo zijn er na jaren onderzoek een aantal rassen die resistent zijn tegen de aardappelziekte Phytophthora. Een van die rassen is Bionica,
Naast aardappelen worden er ook onderwerpen over de koolmees en het dwergnijlpaard behandeld, het virus HIV komt ook aan bod.
Bezoekers
Tot nu toe hebben circa 12.000 bezoekers te tentoonstelling bezocht. Het streefcijfer is 30.000. Ook veel schoolgroepen hebben al kennis gemaakt met evolutie. Op school zijn ze allereerst met het lesmateriaal over evolutie aan de slag gegaan. De reeks wordt afgerond met een bezoek aan De evolutie draait door. Hier kruipen de leerlingen in de huid van een organisme en ervaren hoe het hen in de evolutie kan vergaan.
De evolutie draait door is te zien tot 31 januari 2010
Adres
Lange Nieuwstraat 106
3512 PN Utrecht
T: 030-2538008
www.darwinjaar2009.nl
|
